‘પતિરાજ’ કે ‘પરિવારરાજ’: મહિલા અનામતનો મૂળ હેતુ ચુંથાઈ રહ્યો છે ?
‘પતિરાજ’ કે ‘પરિવારરાજ’: મહિલા અનામતનો મૂળ હેતુ ચુંથાઈ રહ્યો છે ? સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓમાં મહિલા પ્રતિનિધિઓના પતિ, પિતા કે પુત્રોનો દબદબો; સ્વતંત્ર રીતે કામ કરવામાં પરિવાર જ અડચણરૂપ બનતો હોવાના આક્ષેપો રાજકારણમાં મહિલાઓની સમાન ભાગીદારી અને તેમના સશક્તિકરણ માટે સરકારે પંચાયતોથી લઈને સંસદ સુધી મહિલા અનામતની વ્યવસ્થા કરી છે. પરંતુ વાસ્તવિક ધરાતલ પર પરિસ્થિતિ કંઈક જુદી જ ચિત્ર ઉપસાવે છે. ગ્રામ પંચાયતોથી શરૂ કરીને નગરપાલિકાઓ અને મહાનગરપાલિકાઓ સુધી વિજેતા બનેલી મહિલા પ્રતિનિધિઓ માત્ર કાગળ પર જ સત્તા ધરાવતી હોય અને વહીવટી તંત્ર પર તેમનો કારોબાર તેમના પતિ, પિતા કે પુત્રો સંભાળતા હોય તેવી સ્થિતિ વ્યાપક બની ગઈ છે. આ વલણને કારણે રાજકારણમાં મહિલા સશક્તિકરણનો મૂળ હેતુ જ જોખમાઈ રહ્યો છે. રાજકારણમાં મહિલા ભાગીદારીનો ઈતિહાસ: ક્યારે અને કોણે કરી શરૂઆત? ભારતીય રાજકારણમાં મહિલાઓની ભાગીદારીનો ઈતિહાસ સ્વતંત્રતા સંગ્રામથી જ જોવા મળે છે. સરોજિની નાયડુ, સુચેતા કૃપલાણી અને વિજયાલક્ષ્મી પંડિત જેવા નેતાઓએ દેશના રાજકારણમાં મહિલાઓ માટે માર્ગ પ્રશસ્ત કર્યો હતો. જોકે, સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓમાં મહિ...