જામનગર મહાનગરપાલિકા: એન્જિનિયર, કોન્ટ્રાક્ટર અને સત્તાનો 'ખેલ' કે સ્થાનિક સુશાસન સામે સવાલ ?

જામનગર મહાનગરપાલિકા: એન્જિનિયર, કોન્ટ્રાક્ટર અને સત્તાનો 'ખેલ' કે સ્થાનિક સુશાસન સામે સવાલ ?

જામનગર મહાનગરપાલિકામાં છેલ્લા ૨૫ કરતાં પણ વધુ વર્ષોથી ભારતીય જનતા પાર્ટીનું એકચક્રી શાસન ચાલી રહ્યું છે. પાલિકાના ઇતિહાસમાં અનેક પ્રોજેક્ટો આવ્યા, કરોડોના બજેટ મંજૂર થયા અને વિકાસના દાવાઓ કરવામાં આવ્યા. પરંતુ આ લાંબા શાસનકાળ દરમિયાન એક બીજો ટ્રેન્ડ પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે— સ્થાનિક રાજકીય કાર્યકરોનું કોન્ટ્રાક્ટર બનવું અને કરોડો રૂપિયાના સરકારી કામો મેળવવા.

તાજેતરમાં મહાનગરપાલિકાના નાયબ કમિશનર દ્વારા લેવાયેલા એક નિર્ણયે પાલિકાના આંતરિક રાજકારણમાં ગરમાવો લાવી દીધો છે.

એન્જિનિયરોની ઝોન ફેરબદલી અને વિરોધનો સૂર

તંત્રમાં પારદર્શિતા અને કાર્યક્ષમતા લાવવા માટે અવારનવાર અધિકારીઓ કે એન્જિનિયરોની ઝોન બદલી કરવામાં આવતી હોય છે. નાયબ કમિશનર દ્વારા તાજેતરમાં એન્જિનિયરોની જે ઝોન ફેરબદલી કરવામાં આવી, તેને લીધે ઘણા શાસક પક્ષના હોદ્દેદારો અને સ્થાનિક કોન્ટ્રાક્ટરોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે.

સવાલ એ થાય છે કે એન્જિનિયર બદલાય તો કામ કરવાનો ઇનકાર કેમ ?

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, એક કોન્ટ્રાક્ટરે તો ચોક્કસ એન્જિનિયરની ફેરબદલી થતાં જ કામ કરવાની અસમર્થતા દર્શાવી પોતાની અનામત રકમ (E.M.D.) અને ટેન્ડર ડિપોઝિટ પરત મેળવવા માટે અધિકૃત પત્ર પણ લખી દીધો છે.

શું સ્થાનિક સંગઠન નો દોરીસંચાર હોય ??: તાજેતરમાં પ્રદેશ લેવલ થી સૂચના મળ્યા મુજબ સ્થાનિક સંગઠન કે પ્રમુખ શ્રી એ મહાનગર પાલિકાના વહીવટ અંગે સંકલન કરવાની મનાઈ ફરમાવવામાં આવી હતી. લોક મુખે ચર્ચાઈ રહ્યા મુજબ શાસક પક્ષ સમર્થિત કોન્ટ્રાકટર ને કદાચ સંગઠન નો દોરીસંચાર હોય શકે. તો શું નાયબ કમિશનર ના ઓર્ડર નું પાલન ન કરનાર રોજમદાર એન્જિનિયર પણ દોરી સંચાર થી ચાલતા હશે ???

શું આને સુશાસન કહેવાય ?

કોઈપણ સરકારી કે મહાનગરપાલિકાના પ્રોજેક્ટનું ટેન્ડર નિયમો, ગુણવત્તા અને ચોક્કસ શરતોના આધારે બહાર પાડવામાં આવે છે, નહીં કે ચોક્કસ અધિકારી કે એન્જિનિયરની મહેરબાની પર. જો એન્જિનિયર બદલાવાથી કોન્ટ્રાક્ટર કામ છોડી દેવાની ધમકી આપે કે પત્ર લખે, તો તેનાથી કેટલાક ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થાય છે:

• ગુણવત્તા અને સેટિંગ: શું અગાઉના એન્જિનિયરો સાથે એવા કોઈ સંબંધો કે સમજૂતી હતી જેના આધારે કામો ચાલી રહ્યા હતા?
• જનતાના નાણાંનું જોખમ: પ્રજાના ટેક્સના કરોડો રૂપિયામાંથી ચાલતા કામો શું માત્ર વ્યક્તિગત પસંદગીઓ પર નિર્ભર રહેશે?
• તંત્રનો ઇકબાલ: જો કોન્ટ્રાક્ટરો આ રીતે તંત્ર પર દબાણ લાવશે, તો ભવિષ્યમાં કોઈ અધિકારી નિષ્પક્ષ રહીને કામ કેવી રીતે કરી શકશે?

કડક કાર્યવાહી સમયની માંગ

નિયમ મુજબ, જો કોઈ કોન્ટ્રાક્ટર ટેન્ડર પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ કે કામ મંજૂર થયા પછી અકારણ કામ કરવાનો ઇનકાર કરે, તો તંત્ર પાસે સ્પષ્ટ જોગવાઈઓ છે:

૧. ડિપોઝિટ જપ્તી: કોન્ટ્રાક્ટરની EMD અને ટેન્ડર ડિપોઝિટ તાત્કાલિક જપ્ત કરવી જોઈએ. ૨. બ્લેકલિસ્ટિંગ: આવા દબાણ લાવવાનો પ્રયાસ કરતા કોન્ટ્રાક્ટરોને ચોક્કસ સમયગાળા માટે કાળી યાદી (Blacklist) માં મૂકવા જોઈએ, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ આવી હિંમત ન કરે.

૨. બદલી થયા બાદ પણ ઝોન ન છોડવા એન્જિનિયરોના હવાતિયા : નાયબ કમિશનર દ્વારા ઓર્ડર છતાં પણ ઝોન ફ્રેરબદલી રોકાવા માટે એનિજિનિયરો દ્વારા રાજકીય ભલામણો, લાગવગ લગાવાઇ રહી હોવાનું પણ જાણવા મળ્યું છે.

જેને ઈમાનદારી થી કામ કરવું હોય તેને, નેતાઓ ની ભલામણ કરાવવાની જરૂર શું ? ઝોન બદલવાથી શું ફરક પડી જાય ???

શાસકો અને અધિકારીઓ માટે કસોટીનો સમય

જામનગરની જનતાએ શાસકોને વર્ષોથી જનાદેશ આપ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે મહાનગરપાલિકાના પદાધિકારીઓ અને વહીવટી અધિકારીઓ આ મુદ્દે કડક વલણ અપનાવીને નિયમોનું પાલન કરાવે છે, કે પછી રાજકીય અને સ્થાનિક દબાણ સામે ઝૂકી જાય છે.

જો આ બાબતે યોગ્ય અને દંડાત્મક પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો જામનગર મહાનગરપાલિકાના સુશાસનના દાવાઓ સામે વિપક્ષ અને જનતાના સવાલો વધુ તીવ્ર બનશે.

આ વિષય પર તમારું શું માનવું છે? શું તંત્રે આવા કોન્ટ્રાક્ટરો સામે બ્લેકલિસ્ટિંગની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ? કોમેન્ટમાં તમારા વિચારો જણાવો.

કલ્પેશ રાવલ 

પત્રકાર, સંપાદક