જામનગરમાં તિરંગા કાંડને લઈને તંત્ર સામે સવાલો..!

જામનગરમાં તિરંગા કાંડને લઈને તંત્ર સામે સવાલો

મેયર-ચેરમેનના વોર્ડમાં કચરામાં તિરંગાનો જથ્થો મળ્યાનો આક્ષેપ

જામનગરમાં રાષ્ટ્રધ્વજને લઈને એક ગંભીર મુદ્દો સામે આવ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થયેલા એક વીડિયોને લઈને ચર્ચા તેજ બની છે, જેમાં મેયર અને ચેરમેનના વોર્ડ વિસ્તારમાં તિરંગાનો જથ્થો કચરામાં જોવા મળતો હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે.

જામનગર મહાનગર પાલિકામાં ભારતીય જનતા પાર્ટીની સત્તા હોવાના સંદર્ભમાં આ ઘટનાએ તંત્રની કામગીરી સામે પણ સવાલો ઊભા કર્યા છે.

મુખ્ય મુદ્દો: જવાબદારી કોની?

આક્ષેપ મુજબ, સમગ્ર મામલામાં જવાબદારી નક્કી કરવાને બદલે કોન્ટ્રાક્ટબેઝ કર્મચારી સામે કાર્યવાહી કરીને તેની અન્ય સ્થળે બદલી કરવામાં આવી છે.

પરંતુ સવાલ એ છે કે જો તિરંગાનો જથ્થો કચરામાં પહોંચ્યો હોય તો તેની દેખરેખ અને વ્યવસ્થાપન માટે જવાબદાર અધિકારીઓની ભૂમિકા અંગે તપાસ કરવામાં આવી છે કે નહીં?

ખાસ કરીને જવાબદાર ગણાતા SI અને ઝોનલ અધિકારી સામે કોઈ કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવી નથી? એવો સવાલ ઉઠી રહ્યો છે.

તિરંગાના અપમાન બદલ કાયદો શું કહે છે?

ભારતીય કાયદા મુજબ Prevention of Insults to National Honour Act, 1971ની કલમ 2 હેઠળ જાહેર સ્થળે અથવા જાહેર દૃશ્યમાં રાષ્ટ્રધ્વજને સળગાવવો, નુકસાન પહોંચાડવું, ફાડવું, મલિન કરવું, પગથી કચડવું અથવા અન્ય રીતે જાણપૂર્વક અપમાન/અવમાનના કરવી ગુનો બની શકે છે. આ કલમ હેઠળ ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને થઈ શકે છે.

ગૃહ મંત્રાલયની માર્ગદર્શિકા મુજબ ક્ષતિગ્રસ્ત રાષ્ટ્રધ્વજને પણ તેની ગરિમા જળવાય તે રીતે ખાનગીમાં સંપૂર્ણ રીતે નષ્ટ કરવાની પ્રક્રિયા રાખવામાં આવી છે; કાગળના તિરંગાને જમીન પર ફેંકવો નહીં અને તેની યોગ્ય રીતે નિકાલ કરવાની સૂચના છે.

જોકે માત્ર તિરંગાનો જથ્થો કચરામાં મળ્યો હોવાના આધારે આપમેળે ગુનો સાબિત થઈ જાય એવું નથી. કોણે, કઈ રીતે અને જાણપૂર્વક રાષ્ટ્રધ્વજનું અપમાન કર્યું કે નહીં, તે તપાસના પુરાવા પરથી નક્કી થવાનું રહેશે.

અગાઉના કેસોમાં શું થયું?

રાષ્ટ્રધ્વજના અપમાન અંગે કલમ 2 હેઠળ અનેક કેસ નોંધાયા છે. તાજેતરના એક 2026ના બેંગલુરુ કેસમાં રાષ્ટ્રધ્વજ ઊંધો ફરકાવવાના આરોપ હેઠળ કલમ 2 મુજબ કાર્યવાહી થઈ હતી, પરંતુ પુરાવાથી આરોપ સાબિત ન થતાં આરોપીને નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

બીજી તરફ, જુલાઈ 2026માં મોગા ખાતે ડેપ્યુટી કમિશનર કચેરી પર ખાલિસ્તાની ધ્વજ ફરકાવવાના કેસમાં બે આરોપીઓને રાષ્ટ્રધ્વજના અપમાન સહિત વિવિધ કલમો હેઠળ દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા.

હવે જામનગરમાં તપાસની માંગ

આ સમગ્ર મામલે મુખ્ય સવાલો એ છે:

- કચરામાં તિરંગાનો જથ્થો કેવી રીતે પહોંચ્યો?

- તિરંગા વિતરણ અને સંગ્રહની જવાબદારી કોની હતી?

- કોન્ટ્રાક્ટ કર્મચારીની બદલી પાછળનો સત્તાવાર આધાર શું છે?

- જવાબદાર SI અને ઝોનલ અધિકારીની ભૂમિકા અંગે તપાસ થઈ છે કે નહીં?

- રાષ્ટ્રધ્વજની અવમાનના અંગે પોલીસ ફરિયાદ અથવા કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે કે નહીં?

- સમગ્ર ઘટનાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરીને જવાબદારી નક્કી થશે કે માત્ર કર્મચારી સામે કાર્યવાહી કરીને મામલો પૂર્ણ કરવામાં આવશે?

તિરંગો માત્ર એક ધ્વજ નથી—તે દેશના ગૌરવ અને સન્માનનું પ્રતિક છે. તેથી ઘટનાની સત્યતા, જવાબદારી અને કાયદેસરની કાર્યવાહી અંગે તંત્ર તરફથી સ્પષ્ટ જવાબ આપવો જરૂરી બની જાય છે.

કલ્પેશ રાવલ,

પત્રકાર, સંપાદક